Paix Liturgique: Sondaż wśród polskich praktykujących katolików w dziesiątą rocznicę motu proprtio Summorum Pontificum

W dziesiątą rocznicę ogłoszenia listu apostolskiego motu proprio Summorum Pontificum (7 lipca 2007 roku) postanowiliśmy uzupełnić naszą kampanię międzynarodowych badań przyjęcia listu apostolskiego Benedykta XVI. Do kampanii sondaży przeprowadzonych w Europie w latach 2009-2011 (patrz tutaj) nie włączyliśmy Polski, kraju, który pod względem żywotności Kościoła zajmuje dziś pierwsze miejsce w Europie.

Za radą stowarzyszenia Una Voce Polonia, nie powierzyliśmy przeprowadzenia sondażu komercyjnemu instytutowi badań opinii publicznej, ale Instytutowi StatystykiKościoła Katolickiego (ISKK), założonemu w 1972 roku przez Stowarzyszenie Apostolstwa Katolickiego (ojców Pallotynów), który przeprowadza badania również dla Konferencji Episkopatu Polski. Wybierając ISKK a nie organizację komercyjną, nasi polscy partnerzy nadali temu sondażowi wyjątkowy charakter, ponieważ badania zostały przeprowadzone wyłącznie na grupie praktykujących katolików. Zespół ISKK przeprowadził badanie, po uprzednim dostosowaniu naszego pytań zgodnie z ich doskonałą znajomością polskiego środowiska katolickiego, wśród tak zwanych katolików zaangażowanych w życie Kościoła[1] (1). Z 800 otrzymanych odpowiedzi wybrano reprezentatywna grupę 635.

Przedstawiamy wyniki sondażu wraz z naszym komentarzem.

Wyniki sondażu przeprowadzonego w Polsce

Sondaż został przeprowadzony przez ISKK (Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego) w dniach 13 maja – 4 czerwca 2017 roku, metodą badań online, na reprezentatywnej grupie 635 katolików zaangażowanych w życie Kościoła.

  1. Czy uczestniczy Pan/Pani we Mszy św.?1            

W każdą niedzielę i święta: 93.6 %
Prawie w każdą niedzielę: 5.8 %
Raz w miesiącu: 0.6 %

2. Papież Benedykt XVI przypomniał w lipcu 2007 r., że Msza św. może być odprawiana zarówno w formie nowej, zwaną zwyczajną (kiedy to kapłan zwrócony jest twarzą do wiernych), jak i w formie tradycyjnej, zwanej Nadzwyczajną Formą Rytu Rzymskiego lub Mszą trydencką, kiedy to kapłan jest zwrócony twarzą do tabernakulum. Czy wie Pan/Pani o tym fakcie?               

Tak: 89,5%
Nie: 6.9%
Nie mam zdania: 3,6%

3. Co myśli Pan/Pani o Mszy św. w formie nadzwyczajnej (po łacinie)? (liczba udzielonych odpowiedzi przekracza 100%, ponieważ można było udzielić więcej niż jedną odpowiedź)

To dowód wierności tradycji Kościoła: 49.9%
To normalna praktyka: 37,3%
Ta Msza nie pasuje do dzisiejszych czasów: 17.6%
To dziwna praktyka: 4.2%
Inne: 16.7%
Trudno powiedzieć: 12.1%

4. Czy uczestniczyłby Pan/Pani we Mszy św. tradycyjnej (Trydenckiej) gdyby była odprawiana w Pana/Pani parafii?

Co tydzień: 28.9%
Od czasu do czasu : 51.6%
Nigdy : 15.1 %
Trudno powiedzieć : 4.4%

Wyniki badania są podobne to tych uzyskanych w innych krajach       

Koniec XX wieku był niezwykle udany dla polskiego katolicyzmu, który wyszedł zwycięsko ze starcia z dyktaturą komunistyczna, jak i korzystał z prestiżu związanego z osobą Papieża Jana Pawła II. Z punktu widzenia doktrynalnego i liturgicznego mniej doświadczył wiosny soborowej. Nawet dziś, w większości polskich parafii, śpiew gregoriański i komunia przyjmowana do ust pozostają normą.

Co ciekawe, Msza św. w formie nadzwyczajnej, często przedstawiana jako reakcja na nadużycia, przyciągałaby w każdą niedzielę więcej niż jedną na cztery osoby, jeśli byłaby sprawowana regularnie w parafiach, co odpowiada średniej z innych krajów w których przeprowadziliśmy badania (19% we Francji w 2008 r., 25% w Niemczech w 2010 roku, 27.4 % w Hiszpanii w 2011 r., itd.).

Komentarz Paix Liturgique

  • Polacy rozumieją prawomocność formy nadzwyczajnej

W Polsce dziewięciu na 10 zaangażowanych katolików wie, że forma nadzwyczajna ma swoje należyte miejsce w Kościele. To bardzo dobry wynik. Poza tym, że ci zaangażowani katolicy znają różne aspekty życia Kościoła, można również sądzić, że w ciągu ostatnich dziesięciu lat, znajomość motu proprio Benedykta XVI została szeroko rozpowszechniona: najpierw lokalnie, następnie za pomocą mediów, a także dzięki pracy organizacji, takich jak Stowarzyszenie Una Voce Polonia, które organizując konferencje i pielgrzymki propagują liturgie łacińską i gregoriańską.

  • Katolicyzm, którego oszczędziły wojny liturgiczne

Zgodnie z odpowiedzią na trzecie pytanie (nieco zmodyfikowane przez badaczy z ISKK w stosunku do pytania, które zadaliśmy w innych krajach[2]), tylko jeden na 25 zaangażowanych katolików uważa tradycyjną liturgię za dziwną praktykę. A mniej niż jedna piąta respondentów (17.6%) uważa, że nie pasuje ona do dzisiejszych czasów. Ta odpowiedź może być jednak traktowana jako pozytywna, ponieważ może świadczyć o dostrzeżeniu niezdolności współczesnego świata do przyjęcia tradycji.

Jednakże fakt, że jeden na dwóch respondentów uważa formę nadzwyczajną za wyraz wierności tradycji Kościoła może być tylko jednoznacznie interpretowany. Nasz sondaż przedstawia obraz Kościoła, który został naznaczony, jak cały Kościół, podziałem narzuconym przez reformę liturgiczną, ale który pozostał w dużej mierze odporny na postępową opozycję do tradycyjnej liturgii i podział, którego doświadczyły i wciąż doświadczają Kościoły w krajach Europy Zachodniej.

  • 8 na 10 polskich katolików….

….chętnie uczestniczyłoby we Mszy św. w formie nadzwyczajnej, jeśli byłaby sprawowana w ich parafii : 28.9% respondentów wybrałoby ja na stałe a 51.6 % od czasu do czasu. Prawdziwe znaczenie formy nadzwyczajnej pokazuje fakt, że 30 % wiernych uczestniczyłoby we Mszy św. tradycyjnej gdyby była sprawowana w ich parafii (dla porównania 19% we Francji w 2008 r., 40% we Włoszech, 25% w Niemczech, etc.). To po raz kolejny potwierdza istnienie ogromnej liczby wiernych (co najmniej jedna na cztery osoby) którzy pragną więcej sacrum w swoim życiu liturgicznym i duchowym.  Tylko 15% praktykujących katolików w Polsce nie jest zainteresowanych formą nadzwyczajną, co pozostawia ogromne pole do działania dla motu proprio Summorum Pontificum w cierpliwym docieraniu do każdej polskiej parafii.

  • Wiarygodność naszych poprzednich sondaży

Fakt, że sondaż w Polsce dotyczył wyłącznie katolików zaangażowanych w życie Kościoła, i został przeprowadzony przez ISKK, pozwala uznać go za wiarygodny do porównania z wynikami z naszych poprzednich badań w innych krajach. Wszystkie inne sondaże zostały przeprowadzone na grupie ogólnej katolików, praktykujących i niepraktykujących, z wyszczególnieniem odpowiedzi pochodzących od katolików zaangażowanych. Niestety ze względu na dramatyczny spadek liczby zaangażowanych katolików w krajach Europy Zachodniej, grupa zaangażowanych mogła być zbyt mała by być w pełni reprezentatywną.

Badacze przyznają, że im większa próba tym większa jest moc badań. Analiza wyników otrzymanych w siedmiu krajach, w których przeprowadziliśmy sondaż uprzednio (Francja, Włochy, Niemcy, Portugalia, Wielka Brytania, Szwajcaria, Hiszpania) stanowi ważny materiał statystyczny. Ich porównanie z rezultatami sondażu w Polsce, przeprowadzonego wyłącznie na grupie osób zaangażowanych w życie Kościoła, potwierdza tylko jego moc.

Nasz sondaż w Polsce jest owocem współpracy Paix Liturgique i portalu UnaCum.pl, prowadzonego przez Stowarzyszenie Una Voce Polonia.

Żródło: http://fr.paix-liturgique.org/aff_lettre.asp?LET_N_ID=2616

Tłumaczenie: Katarzyna Gajos

[1] 635 respondentów pochodziło z grupy katolików zaangażowanych w życie Kościoła. Za katolika zaangażowanego w życie Kościoła, ISSK uznaje wiernych praktykujących (w Polsce to osoby, które uczestniczą we Mszy św. w każdą, lub prawie każdą niedziele, podczas gdy w pozostały krajach w Europie za osobę praktykującą jest uznawana osoba uczestnicząca we Mszy św. niedzielnej co najmniej raz w miesiącu); zaangażowanych w życie parafii; członków powszechnie uznanych ruchów i organizacji katolickich. Uczestniczący co najmniej raz w miesiącu we Mszy św. uznawani są za praktykujących wg aktualnej terminologii socjologicznej.

[2] Zazwyczaj zadawaliśmy pytanie: Czy uważa Pan/Pani za normalną czy dziwaczną sytuacje, kiedy zarówno Msza św. nowa jak i Msza św. tradycyjna są sprawowane w Pana/Pani parafii?

 

ZA: http://www.unacum.pl/2017/09/paix-lliturgique-sondaz-wsrod-polskich.html

Wpis opublikowano 1 października 2017r.